وبلاگ

اقدامات کنترلی

کنترل؟ Control

به هر روشی که از ورود آفات یا حشرات و بیماری به مرحله ای که در آن موجب زیان اقتصادی می گردد، جلوگیری نماید، کنترل گفته می شود.

???? روش‌های مختلفی برای مبارزه با آفات، بیماری ها و علف‌های هرز وجود دارد که عبارتند از:

  • پیشگیری Prevention
  • کنترل مکانیکی Mechanical Control
  • کنترل زراعی Crop control
  • کنترل بیولوژیکی Biological control
  • کنترل شیمیایی Chemical control
  • کنترل تلفیقی Integrated control
  • مدیریت تلفیقی آفات 
  • Integreated Pests Manegement

پیشگیری؟ Prevention

???? عبارتست از اقدام‌ هایی که به منظور حفظ سلامتی گیاهان و درختان و جلوگیری از بروز بیماری در آن ها صورت می‌گیرد. مقصود از پیشگیری اولیه، پیشگیری قبل از ایجاد بیماری با کنترل علل و عوامل خسارتزا می‌باشد. از مهم ترین اقدامات پیشگیری می توان موارد زیر را نام برد:

⬅️ تقویت درخت با مصرف عناصر غذایی کافی و آبیاری به موقع

⬅️ تهیه بذور سالم و عاری از آلودگی و بیماری و …

⬅️ استفاده از نشا و قلمه های سالم

⬅️ کشت واریته های مقاوم و اصلاح شده

⬅️ کنترل حشرات ناقل

⬅️ از بین بردن پناهگاه های آفات و حشرات

⬅️ جلوگیری از سرایت و نفوذ آفات و بیماری های مهم گیاهی از کشور یا منطقه ای به نقاط دیگر 

⬅️ نوردهی و سولاریزه کردن خاک

⬅️ استفاده از مواد چسبنده اطراف تنه درختان که مانع بالارفتن لارو، سوسک و شب پره ها از تنه درختان و تغذیه ازبرگ ها در شب می شود.

⬅️ استفاده از چسب پیوند و باغبانی و رنگ آمیزی تنه درختان با مواد پوششی

⬅️ استفاده از رول زرد ، نوار و کارت های زرد و آبی چسبنده و جلب کننده حشرات

⬅️ استفاده از تله های نوری، سطلی، تشت پلاسیتکی، قیفی، مكفيل، دلتا و …

⬅️ استفاده از تله های فرمونی که با داشتن فرمون جنسی ماده ، موجب جلب نرهای همان گونه مـی شـود.

⁉ کنترل مكانيكي؟ Mechanical Control

???? در این روش از ابزار، تجهیزات و ادوات مکانیکی برای انجام مبارزه استفاده می شود.

✔ این روش در پیشگیری، محافظت و ریشه کنی عوامل خسارتزا کاربرد دارد.

✔ جمع آوری مراحل و اندام های مختلف عوامل خسارتزا و حذف آن ها با استفاده از:

⬅️ پیچیدن نوارها و باندها دور تنه درختان برای گرفتن لاروها و شفیره ها و یا حشرات زمستان گذران با ايجاد يك لايه پوست مصنوعي روی پوست درخت با بستن گوني كنفي، كارتن لانه زنبوري و … دور تنه درختان امکان پذیر می باشد.

 

 

✅ پيچيدن گوني دور تنه درختان باغات پسته جهت مبارزه با كرم(لارو) و شفيره ، سوسک و حشرات زمستان گذران در 40 ـ 15 سانتي‌متري تنه درخت از سطح زمين جهت کاهش جمعيت پروانه پوستخوار و چوب‌خوار ، پروانه جوانه‌خوار؛ پروانه برگخوار ، پروانه مغز‌خوار  و سن‌ پسته ،  سرخرطومی پسته ، زنبور مغزخوار طلایی و زنبور مغزخوار سیاه پسته ،  پسیل و زنجره پسته ، شپشک و سپردار واوی پسته بسیار موثر و مفید می باشد.

 

 

 

 

❌ باز كردن کارتن ها در اسفندماه، جمع آوری و حذف بقاياي گياهي آلوده و باقي مانده در مزرعه و باغ با هدف جلوگیری از انتقال آلودگي به سال بعد از مهم ترین اقدامات لازم جهت کنترل آفات زمستانه می باشد.

⬅️ استفاده از فنس، توری فلزی ، سیمی و …

⬅️ استفاده از شعله افکن

⬅️ اسفاده از تیمارهای دمایی در مدیریت حشرات مضر و آفات انباری

⬅️ استفاده از سرما، گرما، رطوبت و خشکی و …

⬅️ اسفاده از اشعه های الکترو مغناطیسی (نور ماوراء بنفش، اشعه ایکس، گاما، آلفا و بتا) 

⁉ کنترل زراعی؟ Crop control

⬅️ رعایت تناوب زراعی و آیش

⬅️ اجرای سیستم های چند کشتی

⬅️ تغییر در تاریخ و برنامه های کاشت و برداشت و …

⬅️ هرس شاخه‌هاي آلوده و سوزاندن آن ها

⬅️ کنترل علف های هرز، جمع آوری و از بین بردن آن ها

⬅️ وجین دستی برای کنترل انتخابی علف های هرز

⬅️ کج بیل زنی برای کنترل علف های هرز بذر رسته ، یکساله و دوساله

⬅️ استفاده از خاک پوشی (علوفه خشک ، کاه ، خاک اره ، براده های چوب ، کاغذ های باطله ، پلاستیک سیاه) برای خفه کردن گیاهان و علف های هرز

⬅️ یخ آب زمستانه

⬅️ شخم زمستانه

⬅️ کولتیواتور زدن و سله شکنی 

کنترل بیولوژیکی؟ Biological control

???? در این روش، از این عوامل مفید که بطور طبیعی در محیط یا بر روی محصول وجود دارند حمایت و حفاظت شده و یا  پس از تکثیر و پرورش به صورت مصنوعی، در محیط  موردنظر رهاسازی می‌شوند  تا با شکار، زندگی انگلی  و یا ایجاد بیماری در آفت، باعث تضعیف یا مرگ آن ها می شود .

⬅️ استفاده از موجودات زنده و حشرات مفید جهت کاهش جمعیت آفات و بیماری ها و  از بین بردن آن ها

⬅️ استفاده از گیاهان تله

⬅️ استفاده از حشرات شکارگر و شکارچی

⬅️ استفاده از حشرات پارازیتوئید و  انگل‌ حشرات

⬅️ استفاده از باکتری خوارها، پارازیت های قارچی، پارازیت های نماتد و …

⬅️ به کارگیری تکنیک عقیم سازی حشرات

⁉ کنترل شیمیایی؟ Chemical control

???? در این روش از سموم مختلف شیمیایی و سمپاشی بر روی گیاه قبل از حمله و یا هنگام بروز آفات استفاده می شود.

مبارزه شیمیایی از سایر روش های مبارزه در دفع آفات و بیماری ها موثر بوده و بعلت اجرای ساده، کمی هزینه و وسعت عملیات، بیشتر مورد توجه و بهره برداری است.

✔ استفاده از سموم شيميايي بسيار كاربردي و سريع است اما به دليل داشتن اثرات جانبي زيست محيطي و آلوده کردن محیط زیست، به هم زدن تعادل طبیعی آن، ایجاد پدیده‌ی مقاومت در حشرات و به جا ماندن باقی‌مانده‌ سموم در فرآورده‌های کشاورزی چندان توصيه نمي شود و آخرین روش کنترل برای رسیدن به نتیجه‌ی نهایی محسوب می‌شود.

⬅️ استفاده از حشره کش، قارچکش، علف کش، كنه كش، جونده كش، حلزون كش و ….

⬅️ استفاده از سموم شیمیایی با در نظر گرفتن نحوه کاربرد آن ها (تماسی، گوارشی و تنفسی) و بر حسب میزان نفوذ آن ها (سطحی، نفوذی وسیستمیک)

⬅️ ضدعفونی بذور

⬅️ ضدعفونی خاک

⬅️ گرد پاشی و  محلول پاشی

 

⬅️ محلول پاشی روغن های امولسیون شونده  ولک

⬅️ استفاده از ترکیبات غیر معدنی محتوی مس، گوگرد و …

⬅️ استفاده از طعمه های مسموم و اختلاط مواد غذایی با سموم مختلف

⬅️ استفاده از آنتی بیوتیک ها نظیر استرپتومایسین و یا ترامایسین و …

⁉ کنترل تلفیقی؟ Integrated control  

کاربرد روشهای مختلف مبارزه برای کنترل آفات بخصوص استفاده توام از دو یا چند روش را کنترل تلفیقی می گویند.

مدیریت تلفیقی آفات؟

Integreated Pests Manegement  – IPM

???? یک سیستم مدیریتی برای پیشگیری و درمان بیماری ها و آفات گیاهی  است که با در نظرگرفتن  مسائل اقتصادی، اجتماعی ، ملاحظات زیست محیطی و جمعیت آفات ، روش هایی را برای مبارزه توصیه می کند  که  خسارت ناشی  از بیماری های گیاهی و آفات به زیر سطح  زیان اقتصادی کاهش یابد.

 

مهندس مهرپرور